Coğrafya Dersi Senebaşı Zümresi Toplantı Tutanağı (2019-2020) 2019-2020 Öğretim Yılı Coğrafya Dersi Plan Örnekleri Yeni Coğrafya Öğretim Programı (20.01.2018) 9-10-11-12.Sınıf Coğrafya Dersi Günlük Plan Örnekleri 2018-2019 Öğretim Yılı Coğrafya Dersi Yazılı Örnekleri (9,10,11 ve 12.Sınıflar)



Dünya Ay'ı Nasıl Etkiler?

Kullanıcı avatarı
Ihsan
Mesajlar: 2442
Kayıt: Çrş Ağu 21, 2013 8:34 pm
Ettiği Teşekkür: 124
Aldığı Teşekkür: 265

Dünya Ay'ı Nasıl Etkiler?

Mesaj gönderen Ihsan » Pzr Eyl 21, 2014 12:07 am

Dünya Ay'ı Nasıl Etkiler?

Deniz günde iki kez kıyıda ilerilere uzanır ve geri çekilir. İlk defa Isaac Newton’un açıkladığı bu “gelgitlerin” nedeni Ay’dır.

Genel kanının aksine Dünya’daki gelgitlerin nedeni Ay’ın kütleçekimi değil, Ay kütleçekimindeki farklılıklardır.

Ay’ın çekimi en çok okyanusun kendisine bakan yüzeyinde sonra yerküre merkezinde, en az da okyanusun kendine bakmayan yüzeyinde güçlüdür.

… Bu yüzden okyanuslar iki yönde kabarır; bir taraf su Dünya’dan öteye çekildiği için, diğer tarafta ise Dünya sudan öteye çekildiği için.

Dünya ekseni etrafında 24 saatte bir döndüğünden, bu iki gelgit kabartısı okyanuslarda dolaşarak, her noktada günde iki gelgit yaratır.

Gelgiti yaratan Ay’ın kütleçekimidir. Bu da Dünya’nın dönüşünde bir “fren” etkisi yaratır. Ay ise buna Dünya’dan geri çekilerek tepki verir.

Ay kayalara da çekim uygular ama kaya daha katı olduğundan etki daha küçüktür. Bu tür gelgit gerilimleri depremleri tetikleyebilir.

Gözlem: Cenevre, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı günde 2 kez genleşip büzüşüyordu. Ay 27 km’lik “atom çarpıştırıcı” boruyu gerip sıkıştırıyordu.

Güneş de, Ay’ın 1/3’ü kadar da olsa, okyanuslarda gelgit yaratır. Güneş ile Ay aynı anda çekim uyguladığında en büyük gelgitler gerçekleşir.

Büyük gelgitler, rüzgar, huni biçimli bir nehir, “gelgit oyuğu” yaratabilir; şeklini kilometrelerce koruyan, hatta sörfe uygun su kabartısı.

Geçmişte Ay daha yakınken gelgitler bugünkünden büyüktü. Ay oluştuğu dönemde, bundan 10 kat daha yakınken ise gelgitler 1000 kat büyüktü.

Gelgit dışında Ay Güneş’i de örtebilir. “Tam tutulmalar” eskileri ürkütürdü. Güneş yiyen canavar kap kacak sesiyle (başarıyla!) ürkütülürdü.

Tam tutulmalar tarihi değiştirdi. MÖ 585, Türkiye, Lidya-Med savaşında ortalık karanlığa büründü. Kötüye alamet. Ordular silah bıraktı.



Kaynak: bilenyok.com
[Teşekkür Butonu][Sosyal Medya Hesaplarımız][Site Kuralları]
"Özgürlük uğrunda herşeyi göze alabilenlerin hakkıdır!"


  • Rastgele Başlık
    Cevaplar
    Görüntüleme
    Son mesaj